Nitrox

Jak zapewne większość z nas wie, powietrze, którym oddychamy składa się w uproszczeniu z 21% tlenu i 79% azotu. Z punktu widzenia nurka proporcje takie nie są optymalne. Znaczna ilość azotu sprawia, że bardziej prawdopodobna staje się narkoza azotowa. Taka mieszanka stosunkowo krótko pozwala nam nurkować bez konieczności wykonywania przystanków dekompresyjnych. Z drugiej zaś strony niewielka ilość tlenu zmniejsza naszą wydolność pod wodą, co przy zwiększonym wysiłku (np. płynięcie w prądzie, zwiększona szybkość) powoduje, że może przydarzyć się nam hiperwentylacja a stąd już tylko krok do zalodzenia automatu. Ze względu na stosunkowo małą ilość tlenu bywamy po nurkowaniu zmęczeni i senni.

Człowiekowi nie pozostało więc nic innego jak wymyślić sztuczny czynnik oddechowy nie mający powyższych wad. Tak oto powstał nitrox. Jego nazwa pochodzi od dodania pierwszych członów nazw NITROGEN + OXYGEN, czyli azot i tlen. Inna nazwa to EAN czyli Enriched Air Nitrox. Zgodnie z jedną z wielu definicji nitrox to: mieszanina tlenowo azotowa o zawartości tlenowej przekraczającej 21%. Czyli, bardziej obrazowo, zabieramy z powietrza część azotu i uzupełniamy ją tlenem.

Zalety nitroxu

• zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia narkozy azotowej,
• wydłużenie czasu bezdekompresyjnego, a w razie przekroczenia tego czasu krótsze i nie tak częste przystanki w porównaniu z powietrzem,
• niższe prawdopodobieństwo wystąpienia hiperwentylacji,
• brak zmęczenia i zdarzających się bólów głowy po nurkowaniu,
• umożliwia nurkowanie osobom o zmniejszonej wydolności, np. starszym lub otyłym.

Wady nitroxu

• ograniczona głębokość, na którą można nurkować na nitroksie,
• nitrox jest ok. 50% droższy niż powietrze.

Często w bazach nurkowych jest dostępny gotowy nitrox, który ma najczęściej oznaczenie Nx 32 lub Nx 36. Nx oznacza oczywiście nitrox natomiast cyfry 32 i 36 oznaczają zawartość procentową tlenu w mieszance. Jednak w wielu bazach można zamówić taką mieszankę, która odpowiada naszym planom nurkowania. Butle z nitroxem powinny być odpowiednio oznaczone, najczęściej umieszcza się na nich naklejkę, na której podana jest zawartość procentowa tlenu. Często pojawia się niezwykle istotna informacja tzw. parametr MOD (Maximum Operation Depth), który określa maksymalną bezpieczną głębokość na jaką można zanurzyć się przy konkretnej mieszance.

Bardzo ważne jest, aby przed każdym nurkowaniem samodzielnie sprawdzić (za pomocą analizatora tlenowego) zawartość tlenu, pomimo widniejących na butli oznaczeń. Stosowanie zasady ograniczonego zaufania ma w tym przypadku olbrzymie znaczenie dla naszego zdrowia a nawet życia.

Oczywiście używanie mieszanek nitroksowych możliwe jest jedynie po przejściu odpowiedniego kursu, na którym przyswoimy wiedzę niezbędną do bezpiecznego ich używania.